< < Libya: AB Yaptırımları ve İrini Operasyonunun Esas Hedefi Ne?


Libya: AB Yaptırımları ve İrini Operasyonunun Esas Hedefi Ne?

Yazan  22 Eylül 2020

Avrupa Birliği geçtiğimiz günlerde, Libya'ya yönelik BM silah ambargosunu bozmakla suçlanan ve Haziran ayında NATO üyeleri Fransa ile Türkiye arasında meydana gelen bir deniz olayına karışan bir Türk nakliye şirketinin gemisine yaptırım gemisi uyguladı.

AB'nin Libya'ya silah kaçakçılığı yapmakla suçlanan Çirkin isimli kargo gemisini işlettiğini söylediği Avrasya Shipping'in mal varlığının dondurulmasını kararlaştırıldı. Bu yaptırım kararı geminin insani yardım taşıdığını söyleyen ve silah kaçakçılığını reddeden Türkiye tarafını büyük olasılıkla kızdıracak.

Yaptırımları yayınlayan AB Resmi Gazetesi, "Çirkin, 2020 yılının Mayıs ve Haziran aylarında Libya'ya askeri malzeme taşınmasıyla bağlantılıydı" dedi.

AB'nin, Muammer Kaddafi'nin 2011 sonbaharından bu yana kargaşa içinde olan Libya'ya yönelik Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ambargosunu desteklemek için bir deniz misyonu var.

Bilindiği üzere 10 Haziran tarihinde bir Fransız firkateyni tarafından Çirkin yük gemisi incelemeye çalışılmış, Fransa, inceleme yapmak isteyen firkateyninin kargo gemisine eşlik eden üç Türk donanması tarafından taciz edildiğini söylemişti. Türkiye ise buna itiraz ederek Fransız donanmasını saldırganlıkla suçlamıştı. Diplomatlardan alınan bilgilere göre NATO'nun olayı soruşturduğu, ancak bulguların kamuoyunda tartışılmayacağı söylenmişti.

AB ayrıca Türk şirketine yönelik yaptırımların yanı sıra, iki Libyalı şirkete kişiye daha derhal yürürlüğe girecek yaptırımlar uyguladı. Söz konusu kişiler arasında, AB'nin Libya'nın doğusunda 33 kişinin öldürülmesi ve bir toplu infazdan sorumlu bir komutan olduğunu söylediği Mahmud el-Werfalli de yer alıyor . İkinci kişi, AB'nin insan kaçakçılığı, tecavüz ve mültecileri öldürmekle suçladığı Moussa Diab'dı.

AB ayrıca diğer iki şirkete de yaptırım uyguladı - Kazakistan merkezli Sigma Airlines ve Ürdün merkezli Med Wave Shipping.

Konuya ilişkin olarak Türk Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada AB dışişleri bakanlarının Libya'ya yönelik silah ambargosunu deldiği gerekçesiyle Avrasya Shipping adlı Türk şirketine yaptırım uygulama kararının tarafsızlığa aykırı olduğu ifade edildi.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada Türk denizcilik şirketinin Libya bağlamında yaptırım listesine alınmasının "Türkiye nazarında hiçbir değerinin bulunmadığı" belirtilerek AB, Libya'daki anlaşmazlıkta çifte standart uygulamakla suçlandı.

BM'nin Libya'ya yönelik silah ambargosunun denetlenmesi amacıyla AB'nin oluşturduğu ve Doğu Akdeniz'de görev yapan İrini misyonuna da sert eleştirilerde bulunulan açıklamada, "AB'nin İrini Operasyonu korsan Hafter'i ödüllendirmekte, BM tarafından tanınan Libya hükümetini ise cezalandırmaktadır. Ülkemizin meşru hükümete yaptığı yardımlar ambargo ihlali olarak nitelenirken BAE başta olmak üzere darbeci Hafter'e BMGK kararları hilafına karadan ve havadan silah gönderen ülke ve şirketlerin görmezden gelinmesi AB'nin taraflı tutumunun açık bir göstergesidir" ifadelerine yer verildi.

AB’nin aslen IRINI operasyonu ile denizden yapmış olduğu faaliyetlerin tamamen Türk tarafının faaliyetlerini engellemeyi amaçladığı, bu operasyonun isyancı Hafter güçlerine yönelik hiçbir ambargoyu denetleyemeyeceği, Hafter’e yönelik silah sevkiyatının ağırlıkla karadan ve havadan olduğu dikkate alındığında operasyonun esas hedefinin Türkiye olduğu görülmektedir.

İrini operasyonun temel amacı Libya’ya yönelik silah sevkiyatının önlenmesi olması rağmen Libya Ulusal Ordusu(LUO)’na, Mısır sınırından karadan ve Birleşik Arap Emirliklerince havadan gönderilen silahların engellemeyeceği açıktır. Bu nedenle Libya’ya yönelik silah sevkiyatının Irini Operasyonu tarafından durdurulması imkânsızdır. 

 

Kaynak: Middle East Monitor haber Ajansı, https://www.middleeastmonitor.com/20200921-eu-sanctions-turkish-company-accused-of-breaking-libya-embargo/ Erişim Tarihi:22.09.2020

 

 

Mehmet Zeki Bodur

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
Enstitü Başkanı

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Prof. Dr. Sema Kalaycıoğlu   - 29-11-2020

Türkiye’nin Afrika ve Libya Politikası

Türkiye’nin Afrika politikasını, daha çok Sahra Altı ülkeler ile ilişkiler açısından, Kuzey Afrika’yı ise, Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) politikası olarak değerlendirmek bazı açılardan daha isabetli olabilir.