Kazakistan’da Nedeni Bilinmeyen Zatürre

Yazan  15 Temmuz 2020

Koronavirüs salgınıyla mücadele ederken Kazakistan'ın başı bu kez de ‘bilinmeyen zatürre’ ile dertte. Kazakistan’da son dakika gelişmelere göre, koronavirüs vaka sayısı 63.514’e, ölü sayısı ise 375’e yükselirken nedeni bilinmeyen yeni bir zatürre hastalığı çıktı.

Kazakistan Çin Büyükelçiliği, Kazakistan'ın Atirau, Aktöbe ve Şimkent şehirlerinde 'COVİD-19'dan daha ölümcül bilinmeyen bir tür zatürre salgını yaşandığına' dair yurttaşlarını uyardı. Bunun üzerine sert dille yalanlama yapan Kazakistan Sağlık Bakanlığı, 'nedeni tanımlanmamış zatürrenin' varlığını kabul etti, ama yeni salgının sözkonusu olmadığını savundu.  Orta Asya'nın en güçlü ülkesi Kazakistan'ın yeni tip koronavirüsten daha öldürücü bir zatürre salgınıyla cebelleştiği iddiası, dünyada yankı uyandırırken, Kazakistan Sağlık Bakanlığı tarafından yalanlandı.Kazakistan Devlet Başkanı Kassym Jomert Tokayev, 5 Temmuz'da ilan ettiği ikinci iki haftalık sokağa çıkma kısıtlaması da COVİD-19 pandemisini frenlemekte başarılı olmazsa tüm kabineyi görevden almakla tehdit ederken, Çin'in Kazakistan Büyükelçiliği sansasyonel haberi yaptı.

Çin Büyükelçiliği Kazakistan'daki vatandaşlarını koronavirüsten potansiyel olarak daha tehlikeli 'bilinmeyen' bir tür zatürre salgını yaşandığına dair uyardı.  Çin elçiliğinin perşembe günü resmi WeChat hesabından yaptığı açıklamada, Kazakistan'ın Atırau, Aktöbe ve Şimkent şehirlerinde Haziran ortasından beri bilinmeyen türde zatürre vakalarında önemli artış gözlendiği belirtildi.  Bu üç şehirde 500 yeni vaka ve 30'dan fazla ağır hasta bulunduğunu duyuran elçilik, 'bilinmeyen zatürrenin' bu yıl aralarında Çin vatandaşlarının da bulunduğu 1772 kişinin canını aldığını, sadece Haziranda 628 vakanın ölümle sonuçlandığını kaydetti. Açıklamada "Bu hastalık, Kovid-19'dan daha öldürücü" vurgusu yapıldı. Bugünse Kazakistan Sağlık Bakanlığı, elçiliğin açıklamasına dayanarak Çin medyasında yayımlanan bilinmeyen zatürre' haberlerine 'yalan haber' tepkisini gösterdi. Bakanlığın açıklamasında 'nedeni tanımlanmamış viral pnömoninin (zatürre)' varlığı kabul edildi, ancak yeni ya da bilinmeyen bir salgının sözkonusu olmadığı iddia edildi.  Açıklamada, "Çin medyasındaki haberlere karşılık olarak, Kazakistan Sağlık Bakanlığı, bu bilgilerin gerçekliğe tekabül etmediğini resmen beyan eder" denildi. 'Tanımlanmamış zatürre' sınıflandırmasının Dünya Sağlık Örgütü'nün 'klinik ya da epidemiyolojik olarak teşhis edilip laboratuvar testlerinde teyit edilemeyen koronavirüs enfeksiyonlarının kayda geçirilmesi' için verdiği tavsiyelere uyduğu dile getirildi.

Kazakistan Sağlık Bakanı Alexei Tsio, ülkede henüz kategorilendirilmemiş viral bir zatürre salgını olduğunu kabul ederken Çin’in paylaştığı rakamları yalanladı.Kazakistan’da yayın yapan ‘Kazinform’ haber ajansı, geçtiğimiz Haziran ayı ile 2019 yılının aynı dönemi kıyaslandığında ölümlerin 2.2 kat arttığına dikkat çekti. Kazakistan’da her gün yaklaşık 300 kişi zatürre belirtileriyle sağlık kurumlarına başvuruyorlarmış. Zatürre teşhisi konulan hastalara koronavirüs tespiti için yapılan PCR testlerinin büyük bir çoğunluğu ise negatif sonuçlanmaktadır. Kazak yetkililer bu durumun başka bir salgının kanıtı olmadığını ifade ediyor.

Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yerzhan Ashikbayev, Çin büyükelçiliğinin Kazakistan'daki yeni bilinmeyen zatürre hakkındaki olumsuz bilgilerini düzelttiğini söyledi. Yerzhan Aşıkbayev, "Çin büyükelçiliği tarafından bilgi yayınlanır yayınlanmaz, Büyükelçi ile yeni atanan Sağlık Bakanı arasında bir telefon görüşmesini düzenledik. Çin tarafına bu konuyla ilgili bilgilerimizi paylaştık. Sonuç olarak, Çin elçiliği yanlış yayınlanmış bilgileri değiştirdi." İfadesini kullandı. Daha önce, Çin medyası Kazakistan'da yeni bilinmeyen zatürrenin yayıldığını ve koronavirüsten daha tehlikeli olduğunu bildirmişti. Bunu takiben Kazakistan Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada " Çin’inbazı medya kuruluşları, Kazakistan'da, koronavirüsten çok daha ölümcül olan ve bilinmeyen zatürre (pnömoni)tespit edildiğini haber olarak paylaşmıştı. Kazakistan Sağlık Bakanlığı, “bu bilgilerin doğru olmadığını beyan etti." dedi.

Kazak Sağlık Bakanı Yardımcısı, Merkezi İletişim Servisinde çevrimiçi bir brifingle ülkenin çeşitli bölgelerinde zatürrenin patlak vermesine ilişkin soruşturmanın ön sonuçlarını açıkladı. Akciğer iltihaplanmasına neden olan virüs türü henüz belirsiz olduğunu açıkladı. Bakan Yardımcısı Lyudmila Buirabekova, DSÖ, Covid-19'un zatürreye yakalanan kişilerde tespit edilmediğini söylüyorlar. Buna ek olarak, Sağlık Bakanlığı "koronavirüs dışı" zatürrenin etken maddesini belirlemek için ülkenin çeşitli bölgelerinde teftişler yapılmaktadır. Bugüne kadar ülkenin 4 eyaletinde hastalar incelenmiştir. Zatürreye neden patojenler olarak hareket eden virüsler değil, sadece streptokoklar, stafilokoklar, mantarlara benzeyen bakteriler olduğunu belirtti.

Dünya Sağlık Örgütü'nün Kazakistan'daki temsilcisi Carolyn Clarinwall, birçok insanda "bilinmeyen" zatürre ile ilgili açıklama yaptı. Clarinval, Kazakistan’daki "bilinmeyen" zatürre hakkında Dr. Mike Ryan, hastalığınKVI ile ilgili olduğunu söyledi, dedi. Kazakistan'daki DSÖ temsilcisi yeni zatürrenin araştırılmasında aceleci davranılması gerektiğini de ekledi. Vaka sayısında ciddi bir şekilde artış var ve DSÖ bu konuyu ele alma talimatı verdi, diyerek altını çizdi.

 

Kaynak:

https://kaz.nur.kz/1865020-dsm-kazakstanda-rsigen-belgisiz-pnevmoniany-tekseredi.html

https://www.inform.kz/

https://www.coronavirus2020.kz/kz

https://egemen.kz/article/242540-pnevmoniya-koronavirustan-qauipti-qytay-elshiligi-qatesin-tuzedi

https://tr.sputniknews.com/asya/202007101042432060-cinin-kovid-19dan-daha-oldurucu-zaturre-salgini-yasandigi-uyarisina-kazakistandan-bir-garip/

 

Suinbay Suyundikov

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
Rusya-Türkistan Araştırmaları Uzmanı