HAZİRAN 2010

SAYI 18

İçindekiler

Analizler

Aynur LAHİ

AB Genişlemesi İçin Yeni Engel: Ekonomik Kriz            1

Esin ODABAŞI

AB’nin Yaramaz Çocuğu Uslanma Yolunda          3

Makaleler

Prof. Dr. Ümit ÖZDAĞ - Şanlı Bahadır KOÇ

“Mahalleye Hoş Geldin”: Türkiye’nin Orta Doğu’da İlk Günü      5

İsrail Hükümeti bu hamlesinin sonuçlarının tamamını yüksek isabetle tahmin etmemiş olabilir. İsrail operasyonla ilgili yaptığı hesapların ötesinde önemli iç ve dış baskılara maruz kalabilir. Türkiye ise hem yapısal faktörler hem de mevcut hükümetin tercihleri sonucunda giderek bir Orta Doğu oyuncusu haline gelmektedir. Son krizle beraber bu durumun getirilerinin yanında bedel ve risklerinin de olduğu ve buna göre zihinsel ve kurumsal hazırlık yapılmazsa olumsuz sonuçlarla karşılaşılacağı görülmüştür. Türkiye, İsrail ile arasındaki çatışmanın hırçın değil, sakin ama kararlı bir takipçisi olmalıdır. Bu krizin yaşanmasında İsrail’in kabul edilemez tavrının yanında hükümetin ihmal, hesap hataları ve stratejik tercihlerinin de etkisi olmuştur.    

Şanlı Bahadır KOÇ

Nükleer Takas: “Savaşı Bitiren Anlaşma” mı, “Acem Oyunu” mu?...        13

İran-Brezilya-Türkiye nükleer takas anlaşmasının aşağıdaki konularda önemli sonuçları olabilecektir: İran’ın nükleer programı ile ilgili gerginliğin geleceği, Türkiye’nin ABD ve Batı ile ilişkileri, orta boy devletlerin uluslararası arenada öne çıkma süreci, nükleer güce sahip olan devletlerle olmayanlar arasındaki ilişkiler, nükleer silahların yayılmasını önleme rejiminin geleceği ve Orta Doğu siyasetinde dengeler. Genişletici bir yorum ile bu listeye AKP Hükümetine yönelik Batı algısında değişim olup olmayacağı sorusu da eklenebilir.

Artum DİNÇ

İran’a Olası Bir ABD ve İsrail Saldırısı ve Sonuçları           21

Dinc, İran’a yönelik olası bir askeri müdahalenin nedenlerini, boyutlarını, etkilerini ve sonuçlarını olasılıklar dâhilinde tartışarak; aşağıdaki sorulara verilebilecek cevapları konu kapsamında çözümlemeye çalışmıştır:

Dinc özellikle, ABD ve müttefikleri tarafından İran’a yönelik bir askeri müdahale hayal mi, gerçek mi? Olası bir askeri müdahalenin nicelik ve niteliksel özellikleri, yani saldırının amacı, etkisi, boyutları ve sonuçları neler olabilir? Saldırıyı ABD başlatırsa neler olabilir? Saldırıyı İsrail başlatırsa neler olabilir? İran savunma stratejisi kapsamında nasıl tepki verebilir? sorularına cevap aramıştır.

Konuralp ERCİLASUN

Çin: Yükselişe Devam mı?            35

Çin Halk Cumhuriyeti 1930’dan bu yana %10’lar civarında seyreden bir hızla gelişmesini sürdürmektedir. Bu kalkınma hızının sürmesi halinde Çin ekonomosi 2020’de dünyanın en büyük ekonomisi olacaktır. Bu kalkınma süreci durmayarak 2050’ye kadar öngörüldüğü gibi devam ederse, Çin ABD ekonomisinin kat ve kat geride bırakacaktır.

Dr. Murat KÖYLÜ

Atina’da Geleceğe Atılan ve Yere Basmayacak Bir Adım     41

Türk-Yunan ilişkilerinde Başbakan Erdoğan’ın Atina ziyareti ve imzalanan 22 anlaşma ilişkilerde yeni bir aşama olarak değerlendirilmektedir. Oysa tarihi bir anlayıştan kopartılarak bakıldığında iki ülke arasındaki ilişkilerin anlaşılması mümkün değildir. Şimdiye değin, Türk-Yunan ilişkilerinde benzer baharlar yaşanmış fakat hiçbirisinden gereken sonuç alınamamıştır. Bunun nedeni Atina’nın hırslı politikası olmuştur.

Dr. Ali ASKER

Ankara’dan Rüzgar Gibi Medvedev Geçti        49

Türkiye ve Rusya ilişkilerinde önemli gelişmeler yaşanıyor. Türkiye açısından Rusya ile ilişkilerin geliştirilmesi ona geniş taktik ve manevra alanı açmaktadır. Bu gelişmelerden Batının duyduğu endişeler bir ölçüde dış basına da yansımaktadır. Türk medyasında ise adeta zafer havası estirilmektedir. Fakat yapılan anlaşmaların içeriğini, zamanlamasını, uygulama olanaklarını incelediğimiz zaman yaşananların bu kadar övgüyü hak etmediğini görebilmekteyiz.

Elnur SOLTANOV

Türkiye-Azerbaycan Doğal Gaz Anlaşmazlıklarının Yapısal Nedenleri  57

Mayıs 2010’da Başbakan R.T. Erdoğan’ın Bakü ziyareti sırasında imzalanması beklenen doğalgaz anlaşmasının imzalanması Haziran ayına ertelendi. Bu gelişme iki ülke arasındaki ilişkilerde henüz tam bir güven ortamının sağlanmadığı şeklinde de yorumlanabilir.

Bahadır Selim DİLEK

Bölgesel liderlik, küresel oyunculuk mu, ABD taşeronluğu mu? BM'de Türkiye...      65

Türkiye’nin Birleşmiş Milletler’de üstlendiği görevler ve bu görevlerin politikası açısından anlamı Türkiye’de çok bilinen ve üzerinde çalışılan bir konu değildir. Bahadır Selim Dilek’in makalesi bu anlamda bir ilktir.

Dr. Demirhan Fahri Erdem

Türkiye Sağı’nda Avrasyacı Yaklaşımlar        73

1990 sonrası dönemde, Türkiye Solu’nda olduğu gibi, Türkiye Sağı’nda da Avrasya konusunda çeşitli yaklaşımların ortaya çıktığı görülmektedir. Kapitalizm, Y.D.D., küreselleşme, A.B.D. ve genelde Batı emperyalizmi karşısında takındıkları tutumlar bağlamında, Türkiye Sağı’nda ortaya çıkan ve türdeş olmayan Avrasya söylemlerini “etkin blok oluşturma” ve “çıkarların edilgen korunması” yaklaşımları çerçevesinde sınıflandırmak olasıdır. Türkiye Sağı’nda ortaya çıkan Avrasyacı yaklaşımların, Türkiye merkezli yaklaşımlar olduğu ve tarihsel, kültürel unsurları vurguladıkları söylenebilir.

Enstitü Faaliyetleri            85