Hoşgeldiniz; Bugün 20 Kasım 2017 Pazartesi
Asya Pasifik Araştırmaları Merkezi|02 Kasım 2017 Perşembe

Çin Komünist Parti 19. Kongresi İzlenimlerim

Nesibe Flora Kurt tarafından yazıldı.

Siyasi Büroya yeni seçilen 7 kişi: (soldan sağa) Xí Jìnpíng, Lǐ Kèqiáng, Lì Zhàn Shū, Wang Yang, Wáng Hùníng, Zhào Yuèjì, Hán Zhèng.

Kongrede Dünya Medyası Hangi Habere Odaklandı?

Çin Komünist Parti 19. Kongresi, 18-24 Ekim 2017’de Pekin Halk Sarayı’nda gerçekleşti. [1]2300 kongre üyesine karşılık [2]kongreyi 1800 yabancı gazeteci izledi. Artı Tayvan ve Hong Kong’dan gelen gazeteci sayısı 1000 civarında olup,  kongreyi izlemeye Pekin’e toplanan yerli gazeteci sayısı ise [3]3000 olarak açıklandı.

Sadece Çin Komünist Parti Propaganda Bakanlığı’na bağlı CCTV Kanalı Kongre hakkında canlı yayın yapma iznine sahip olduğu için, Çinli gazeteci ordusu kalabalık oluşturmaktan başka bir role sahip olamadı. Yabancı gazeteciler kongrenin baş aktörü olan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’e değil, diğer ayrıntılara yöneldi. Xi Jinping elindeki “siyasi rapor” metnini 3,5 saat okuyacaktı. Gazeteciler, bu metnin bir ortaokul öğrencisine verilse bile aynı tempoda okuyup bitireceğini biliyordu. Ajanslar, delegelerin nerede alkışlayacağını, nerede alkışın ayakta olacağı gibi önceden belli olan konuşmadaki rutinliği haber yapmak yerine, Xi jinping’in sol yanında oturan 90 yaşındaki Eski Devlet Başkanı’nı; [4]Jiang Zemin’in önündeki rapor metnini değil, başka bir kırmızı kapaklı kitabı açıp okumaya başladığını; arada uyuya kalan ve her uyanışında saatine baktığını gündem haber olarak geçtiler. Yabancı gazeteciler, Xi 3,5 saatlik metni okurken, Jiang Zemin’in 9 defa saatine baktığını, aynı kelime ve içeriklerin tekrarlandığı bu can sıkıcı “Siyasi Rapordan” hiç hoşlanmadığı konusunda sayısız yorumlarda bulundular. Xi Jinping’in sağ yanında oturan 74 yaşındaki Eski Devlet Başkanı [5]Hu Jintao’un da saatine 5 defa baktığı yazıldı çizildi. 3,5 saat tarihi “ Siyasi Rapor”  metni okunurken, cenaze namazı gibi buz kesilen halk sarayında, liderini dinleyenler arasında tek bir kişinin ihtiyacını gidermek için bile kalkma cesareti gösteremediği konusu, kongre içeriğinden daha fazla ajanslarda haber olmuştur.

Sağdan sola: Eski başkanlar Jiang Zemin, Hu Jintao

Tayvan ve Hong Kong medyasında, kongrenin tüm Çin’de canlı yayın yapıldığı yazılıyordu. Cezaevleri, akıl hastanesi, kreş ve ana okullarda bile 3,5 saat Xi Jinping’in “Siyasi Rapor” unun seyredilmesi zorunlu olarak organize edildi. 3-5 yaşlarındaki çocukların bile 3,5 saat TV karşısında oturtulmasının çok acı verici olduğu manşetlere taşınmıştır.

Bir diğer basında yer alan ilginç haber ise, Çin halkının online alkış yarışına bir uygulama ile tutuşmasıydı. Haber şöyle;

"Çin Komünist Partisi Kongresi’ni alkışlarla desteklemeyi kaçırdınız mı? Neşelen: Çinli olmanın övgüsüne cep telefonunuzdan katılabilirsiniz" şeklinde propaganda ile Çin'in her yerde bulunan WeChat platformu, ülkenin yüz milyonlarca akıllı telefon kullanıcısının, Başkan Xi Jinping'in telefon ekranlarına dokunarak üç buçuk saatlik açılış konuşmasını geriye dönük olarak alkışlamalarına izin veren bir oyun yayınladı. Oyun, partinin mesajını yaymak, başta Xi olmak üzere liderliğe sadakat göstermek için internetin ve popüler kültürün nasıl kullanıldığına bir örnektir. "Xi Jinping için Clap: Harika Bir Konuşma" adlı çevrimiçi oyunda Xi'nin çeşitli pasajlarının kısa videoları gösterilmekteydi.
Yaklaşık 10 saniyelik klipler tamamlandıktan sonra, oyuncular ekrana iki alkışlayan el görüntüsü verirken, toplanan delegelerle birlikte telefonlarına dokunuyorlar.
Oyuncular, 19'uncu parti tarihinde yapılan kongrenin onuruna uygun olarak seçilen 19 saniye içinde kaç kez alkış yapacakları hususunda rekabet etmek için yarışıyorlar.

 

Korku Sal, Saygınlığın Artsın

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping 18 Ekim Kongresi’nde, [6]“Yeniçağda Çin’e Özgü Sosyalizm Düşüncesi” fikrini ortaya atmış ve “Yeni Çağda Çin’e Özgü Sosyalizmi Sürdürme ve Geliştirmenin On Dört Temel Stratejisi”ni yorumlamıştır. Bu on dört noktanın çoğu Çin Komünist Parti önderliğinin tartışılmasız olduğu üzerinde duruyordu. Mesela;  “Tüm işlerde partinin önderliğini korumak, Çin Halk Kurtuluş Ordusu üzerinde partinin mutlak önderliğini sürdürmek, Sosyalist temel değer sisteminden caymamak, yeni gelişim kavramına uymak, partinin genel katı kurallarına uymak…” gibi maddeler içermektedir.

 Xi Jinping kendi önderliğinde Çin’in Yeni bir döneme girdiğinin altını tekrar çizmiştir. Çin Komünist Parti, 40 yıllık reform sonrası ekonomideki liberal politikayı korumakla beraber siyasi rejim olarak Leninist çizgiye tekrar döndüğünü gizlememektedir. Çin medyası Xi’yi “Yeniçağ” söylemini yeni bulmuş gibi Çin kamuoyuna sunmaya devam etmektedir. Ancak, Mao Zedong 1 Ekim 1949’da Tiananmen Meydanı’nda “Çin ayağa kalkmıştır. Yeni bir çağ başlamıştır…” diye haykırmıştı. 1966’da başlattığı kültür devrimini de yeniçağın yeni devrimi olarak sunmuştu. Fakat Mao’un ölümünden sonra sürgüne gönderildiği köyünde hayvan bakıcılığını bırakıp tekrar Pekin’e dönen Deng Xiaoping, Mao’un 38 yıllık eşi Jing Çing başta olmak üzere tüm katı Mao’cuları içeri attıktan sonra, 1979’da  “Reform ve Açılma” söylemi ile Yeni bir çağ başlattığını duyurmuştur. 1979’da Çin’in milli geliri Japonya’nın üçte birine, ABD’nin onda birine denk geliyordu. Kişi başına milli gelir 100 Dolar idi. Bugün ise Çin, dünyanın ikinci büyük ekonomisidir. Xi Jinping, Mao gibi ülkeyi kurtarmadı ve kırmızı kitabı yok. Deng gibi ülkede ekonomik mucize yaratmadı. Xi, iktidara geldiği 5 yıl içinde ekonomi yavaşladı. İşsizlik çığ gibi büyüdü. Kamu borcu korkunç derecede arttı. Muhalif, siyasi aktivistler ortadan kaldırıldı. Uygur ve Tibetlilere olan etnik baskı şiddetini artırdı. ÇKP siyasi bürosundan ilçe parti sekreterine kadar olan [7]134 milyon parti yetkilisi cezalandırıldı. Merkez ve 31 eyalette 1225 üst düzey, 8684 orta düzey sivil ve Komünist Parti yetkilisi görevden alınarak cezaevine gönderildi ya da işten kovuldu. Xi Jinping bunları yaparken en yakın mesai arkadaşı, ÇKP Siyasi Bürosu Üyesi, Merkezi Disiplin Kurulu Sekreteri Wang Çishan’ı aracı olarak kullandı. 19. Kongrede 7 ÇKP Siyasi Bürosu üyesi içinden 5 üye ihraç edilirken, aralarında Wang Çishan’da vardı. Xi jinping, Çin’e özgü tarihi saray usulü ile önündeki tüm engelleri kaldırmakla kalmadı, belki Xi ile beraber nüfuzu yükselen, gelecekte rakip olma ihtimali olanları da ekibinden uzaklaştırdı. Xi Jinping ile iş başına gelen 18. Parti kongresinde seçilen 204 merkezi komite üyesi vardı. 19. Kongrede sadece 87 kişi yerini korudu. 117 merkezi komite üyesini Xi, bizzat yeniden tespit ederek seçtirdi. Xin Huanet, 204 üyenin eksiksiz oyu ile Xi Jinping’in ÇKP merkezi komite genel sekreterliğine tekrar seçildiğini duyurdu. Eğer 204 parti merkezi komite üyesi arasında ret oyu veren çıksaydı, onun sonu ne olurdu acaba?

Bu 204 kişi ÇKP Merkezi komite siyasi bürosuna önceden belirlenen yeni 5 kişiyi aynı şekilde oybirliği ile seçtiler. Seçilen 5 kişi kendilerinin bu ulaşılmaz en üst makama Başkan Xi tarafından getirildiğini gayet iyi bilmektedirler. Onlar ömür boyu Xi’nin bir dediğini iki etmeyecek sadık kişiler olarak kalmaya mahkûmdur. Bu yüzden kimse Xi Jinping’in “Yeniçağ” söyleminin ne anlama geldiğini sorgulama durumunda değildir. Xi’nin, kendi dönemini “Yeniçağ” diye adlandırması, kendinden önceki dönemleri kapalı eleştirme ve yok sayma anlamını taşımaktadır. Çin’de kralların: “Korku sal, saygınlığın artsın.” stratejisi Xi tarafından da aynen uygulanmış ve çok büyük başarıya ulaşmıştır.  Böylelikle Xi, Mao’dan sonra kendi adını Çin Komünist Parti Tüzüğü’ne yazdırmayı başardı. Nasıl mı?

 

“Xi Jinping Düşüncesi”

Çin Komünist Parti 19. Kongresi tarih yazdı denmektedir. Yazdığı tarih “Xi Jinping Düşüncesi” cümlesinin ÇKP Parti Tüzüğü’ne yazılarak Başkan Xi Jinping'i, ülkenin kurucu babası Mao Zedong ile aynı yüksek statü konumuna getirmesidir. Bu karar, Bay Xi'nin ülkedeki liderliğini sadece sonraki beş yıl güçlü pekiştirmekle kalmıyor, en önemlisi, parti içi rakiplerin ona ve politikalarına meydan okumasını zorlaştırıyor. Bundan sonra Çinliler "Xi Jinping Düşüncesi"ni geçmişte "Mao Zedong Düşüncesini” öğrenme, benimseme ve uygulamaya zorlandığı gibi zorlanacaklardır. Xi Jinping düşüncesi tüm okulların derslik kitaplarında yer alacak, bütün medya, propaganda mekanizması Xi Jinping düşüncesini yorumlamaya odaklanacaktır. 1,5 milyar Çinli kuzu, kuzu Xi, ne derse onu ezberleyecek. Eleştirenlerin ise canı yanacaktır. Mao, devrime önderlik yaparak, 28 yıl iç savaş yapmak sureti ile Çin’e sosyalist sistem getirerek, parçalanmış Çin’i bir bütün hale getirerek ve kurduğu Kızıl Çin’de 26 yıl kesintisiz “halk devrimi” yaparak devrimci kitleler içinde büyüleyici özellik kazanmıştır. Xi jinping ise 5 yıl içerisinde parti ve ordu içindeki tüm rakiplerini “Yolsuzlukla Mücadele” adı altında tasfiye ederek “Büyük Önder”  karizmasını yaratmıştır. Xi Jinping, raporda, güçler ayrılığını benimseyen batı demokrasisini kesinlikle reddettiğini, Çince sosyalist rejimi sonuna kadar koruyacağının altını çizmekle beraber,  Çin’i uluslararası arenanın tam merkezinde oturtmaya kararlı olduğunu kendine emin bir sesle dile getirmiştir. Bu, içe dönük bütün aykırı seslere asla hoşgörü göstermeyeceği mesajıdır. Yeni dönemdeki Çin Mao dönemine geri dönmese de, ona yakın katı tutumla halkı kontrol altına alması muhtemeldir.

Oxford Üniversitesi’nden ünlü İngiliz sosyolog Stein Ringen, geçtiğimiz günlerde, Çin sistemini "mükemmel diktatörlük" olarak nitelendiren bir kitap yazdı; Xi, ideolojisinin, insanların düşündüklerini, yapacaklarını ve konuşacaklarını kontrol etmede dünyada tek ve benzersiz olduğunu belirtiyor.

Stein Ringen, Batı akademisyenlerinin Çin'in ekonomik başarılarını yanlış analiz ettiklerini ve Çin sisteminin karanlık tarafını görmezden gelerek otoriter bir hükümetin etkili yönetim stratejisine yanlış yorumladıklarını özellikle vurguluyor.

New York Times Asya Pasifik Bölümü’nün Çin tespitine göre; Xi Jinping zaferinin, istikrarının ve partinin önünde ciddi riskler söz konusudur. Aşırı borç ve gereksiz endüstriyel üretimler, stok fazlalığı nedeniyle yavaşlayan ekonomi, yolsuzluğun artışı, merkezi politikalar ile uygulama arasında bürokrasiden kaynaklanan kayıp, kargaşa ve özellikle komşu ülkelerle uluslararası gerginlikler. İnsan hakları hususundaki sert tutumu dünyayı endişeye sürükleyen faktörlerdir. Çin'in bu 5 sene de bu engelleri nasıl aşacağı merak konusudur.

 

Dışa Dönük Rejim ve Kültür İhracatının Adı “Bir yol, Bir kuşak” olacaktır

Okunması 3,5 saat süren “Siyasi Rapor” da; ABD, diye tek bir kelime bile geçmemiştir. Ancak ABD medyası, Çin Komünist Parti 19. Kongresi’ni büyük dikkatle izlemektedir. ABD medya analizcilerinin ortak kanısı ise şöyledir; Çin “ Bir yol, Bir kuşak projesi” ile dünyaya yayılma adımını hızlandıracaktır. Gittiği bölgelerde ABD’nin etkisini zayıflatmaya, ortamın müsait olduğu ülkelerde silmeye yönelik faaliyetlerini planlı ve disiplin içinde sürdürmeye devam edecektir. İdeoloji bakımından Çin kendine olan güven içinde Batı’ya sızma alanını kapsamlı bir şekilde genişletecek, ekonomik bakımdan zayıf düşen bazı bölgeleri önce ekonomik, sonra kültürel istilaya uğratmaktan çekinmeyecektir.

Pekin, Komünist Parti önderliğinde maddi ve insani kaynakları seferber etmekte, ülkenin kalkınmasında sosyalist rejime borçlu olduğunu tüm dünyaya kanıtladığına inanmaktadır. Diktatörlerin seferberlik gücünün sınırsız olduğu bir gerçektir. Ancak, bu kalkınmanın arkasındaki karanlıkta ne derece trajediler yaşandığı konusunda dış dünyadan pek haber yoktur. Çin’in diktatörlüğüne özenen birçok ülke liderleri vardır. Çin, oralara kolay yerleşebilir. İsteyerek Çin’in boyunduruğu altına girme eğiliminde bulunan ülkeler de vardır. ABD ve müttefikleri onlara engel çıkarırlarsa Çin’in tutumu geçmişteki gibi yumuşak olmayacaktır. Bu yüzden Xi, partiyi Mao'nun devrimci ideallerini koruyarak, Çin'in eski geleneklerine dayanan milliyetçi ruhunu okşayacak {8]“Çin Rüyası” fikrini hep ön planda tutmaktadır. “ Çin Rüyası” bütün dünyadaki etnik Çinlileri bir arada tutmaya yarayan tutkal rolü oynadığı bir gerçektir.

Xi Jinping’in iktidarda olduğu 5 yıl içerisinde Pekin, Washington’ın ticari ilişkiler dengesi konusundaki taleplerine kulak tıkamıştır. Kuzey Kore Nükleer Problemi, Güney Çin Denizi’ndeki tartışmalı adalar konularında işbirliğine yanaşmamıştır. Başkan Trump, Kasım ayında Çin'i ziyaret edecek ve 19. ÇKP Kongre sonrasındaki Xi Jinping'in kendisine göstereceği güçlü duruşunu hissedecektir. 19. Parti Kongresi sonrası Xi jinping tarafından yükseklere taşınan "Çin Rüyası"nın, Birleşik Devletler için bir kâbus olacağı da çok geçmeden anlaşılacaktır.

“Bir yol, Bir kuşak projesi” 19. Kongrede ÇKP parti tüzüğüne eklenmiştir. Bu aslında bir devlet projesi olmasına rağmen, bunun parti tüzüğüne yazılması yurt dışındaki Çinli muhalifler arasında maskara konusu olmaktadır.

Kongre Değerlendirmem ve Çin'in Gelecek 5 Yılı

Deng Xiaoping yönetimi bir dereceye kadar uygulanabilir olma esasına dayalı bir yol çizerek Çinlilerin sözleriyle “Taşları yoklayarak nehri geçmeliydi.” Mao’nun sürekli devrimi ütopyacı dönüşüm görüşleri ile birlikte bir kenara atmıştı. Çin yönetimi ideolojinin reformlarını engellemesine izin vermeyecekti; bunun yerine “Sosyalizmi Çinlilerin ayırt edici özellikleriyle” yeniden tanımladı. Batıya açıldı ve Çin için Batı’nın da ilerisine geçecek ekonomik bir plan hazırladı. Bunu reformlarla tamamladı. Jiang Zemin ve Hu Jintao ise kişilik olarak Mao ve Deng gibi devrimci değildi. Deng ekonomik plana sadık kaldı ve Çin'i istenilen hedefe doğru sağlam adımlarla plan dâhilinde taşımaya çalıştı. Bugünün Çinine geldiğimizde Xi Jinping’in ekonomide fark yaratamaması sebebi ile Mao gibi sert idari yönetimle halkı bastırarak kendi kimliğini ismini Mao ve Deng’in isimlerinin yanına eşit ağırlıkta koyma biçimini yeni bir düşünce, yeni bir devrimmiş gibi sanal bir Xi felsefesi üreterek yapma eğilimindedir. Reel ekonomik durgunluk, gelir dağılımındaki aşırı uçurumlar, toplumsal gerginlik, etnik sorunlar, gittikçe artan sansür ve yasaklarla Çin’in ileri değil tekrar Mao rejimine doğru 5 yıl içinde içe kapanmaya hazırlandığını görüyoruz. Bir taraftan Yol Kuşak projesi ile ekonomik açılımla ekonomiye nefes aldırmaya çalışırken diğer taraftan toplumsal olarak “Siber Çin Seddi” inşa etmesi oldukça manidardır.

 

Kaynaklar:

1.All you need to know about the election of delegates to the 19th CPC National Congress Global Times)

2. Foreign journalists and diplomats discuss 19th CPC National Congress (China Plus)

3. More than 3,000 Journalists to Cover 19th CPC Congress (womenofchina.cn)

4-5.十九大开幕惊悚:江泽民用纸尿布挺到底,习近平泄露常委名单

6. Xi Jinping heralds 'new era' of Chinese power at Communist party congress (theguardian)

7. 砍向基层的反腐大刀:134万干部受罚

8.中国共产党第十九次全国代表大会在京闭幕习近平主持大会并发表重要讲话

9. https://phys.org/ne…/2017-10-china-mobile-users-speech.html…  Alkış Tutan APP.

Bu yazı 1079 defa okundu.
  • Yorumlar0
  • Onay Bekleyenler0

comment_what_is_your_mind

google_ad_height = 240; //-->
TSK Mehmetçik Vakfı